σκιά ωστόσο

_

 photo by©Katerina Konstantinidou

Απρόσκλητος επισκέπτης το φως
διεκδίκησε ευθαρσώς μία θέση
στον σκοτεινό μου τόπο
Μια προσωρινή παρουσία
μια φωτεινή διαύγεια
έδωσε στο γαλάζιο παρόν μου,
μια, μουσικής σύνθεσης, παύση
Δεν ρώτησε
Δεν απάντησα
Τη σιωπή του μυστικού μοιράστηκε
και κρατώντας την ανάσα του
στην άκρη του κανεπέ κοντοστάθηκε
Παλινδρόμηση αδυναμίας διέκρινα
Ξεσήκωσα τα μαξιλάρια του καναπέ
να κάνω χώρο να καθήσει
Μα δεν κάθησε
παρά στη δύση του
άφησε την τελευταία Αχτίδα
την τελευταία Σκιά

«Στάσου λίγο ακόμα
έχουμε πολλά να μοιραστούμε
Αν φύγεις
θα μείνει η κάμαρα αφώτιστη
τα μαξιλάρια θα βρουν και πάλι τη θέση τους στον καναπέ
κι εκεί, πάνω τους θα γύρω το κεφάλι μου ξανά
να πέσω να πλαγιάσω»

Τίποτε άλλο, παρά
μια επανάληψη του ίδιου ονείρου


by ©K.K

_

Inside the Mirror - Andrei Tarkovsky

 

Όνειρα και κινηματογράφος μοιράζονται την ίδια πρώτη ύλη: τις εικόνες. Ωστόσο, ο τρόπος που αυτές οργανώνονται δεν είναι κοινός στις δύο περιπτώσεις, κάτι που οφείλεται στη ριζικά διαφορετική αντίληψη του χρόνου (αρκεί να αναλογιστούμε πόσα …δίωρα φιλμ χωρούν σε πέντε λεπτά ύπνου!). Οι ταινίες του Andrei Tarkovsky, και ειδικότερα ο Καθρέφτης, αποτελούν την εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα. Ποτέ άλλοτε ένα φιλμ δεν άγγιξε με τέτοια επιτυχία τη φύση του ονείρου, χάρη στην αντιμετώπιση που επιφυλάσσει ο σκηνοθέτης στον παράγοντα «χρόνος». Αυτός συλλαμβάνεται ως μια παρουσία πολυδιάστατη και το παρόν, μια καταπιεστική θαρρείς κινηματογραφική σύμβαση (όλες οι ταινίες είναι καταδικασμένες να παρακολουθούνται σε αυτόν), εδώ διασπάται στα ημιτόνιά του. Έτσι, όλα καταλήγουν να αποτελούν θέμα ρυθμού και ο σπουδαίος Ρώσος δημιουργός ενορχηστρώνει τους διαφορετικούς κώδικες που μεταχειρίζεται (χρώμα, φως, ήχος, μουσική, ερμηνείες) με μία ανεπανάληπτη μαεστρία. Σε μια αξέχαστη σκηνή, η βροχή εισβάλλει μέσα στο σπίτι (όπως στη Nostalghia, το χιόνι θα πέσει μέσα στην εκκλησία), στέκοντας ως απόδειξη ότι για τον Tarkovsky η ζωή εξελίσσεται και αναλύεται σε χρονικά παρακλάδια παράλληλα με τις όποιες χωρικές συνιστώσες. Δε χρειάζεται το εκβιαστικό δραματουργικό εργαλείο των flashbacks για να εικονογραφήσει αυτήν την αλήθεια (του) - αρκεί μία απλή κίνηση της κάμερας που καταλήγει να κοιτάζει στον καθρέφτη.

Και τι άλλο θα μπορούσε να βλέπει μέσα σε αυτόν πέρα από τον ίδιο του τον εαυτό; Το Mirror είναι ίσως η πιο καθαρή περίπτωση αυτοβιογραφικού φιλμ. Ο Tarkovsky δήλωσε πως ό,τι παρακολουθούμε στα εκατό λεπτά της ταινίας προέρχεται από την μνήμη του και όχι από τη φαντασία του. Η αφήγηση βρίθει αυτοαναφορικών συμβολισμών. Το σπίτι της παιδικής ηλικίας του κεντρικού ήρωα κατασκευάστηκε ακριβώς στο σημείο όπου βρισκόταν το πραγματικό πατρικό του σκηνοθέτη. Η ποίηση του πατέρα του, Arseni Tarkovsky, οδηγεί τις εικόνες (λέξεις) και τις σκηνές (στίχους). Η σύζυγός του, Larissa, αναλαμβάνει τον ρόλο της γειτόνισσας και η θετή του κόρη εμφανίζεται ως το κοκκινομάλλικο κορίτσι με το οποίο ήταν ερωτευμένος ο ήρωας στα εφηβικά του χρόνια. Η πιο σημαντική παρουσία όμως, και αυτή που μας δίνει το κλειδί για να αισθανθούμε (όχι να κατανοήσουμε) την ταινία, είναι η μητέρα του Tarkovsky, Maria Ivanovna, σε ένα μικρό ρόλο. Αρκετός όμως για να αναδειχθεί ο Καθρέφτης σε ένα γράμμα αγάπης του σκηνοθέτη για τη γυναίκα που τον γέννησε και που μόνη της, ενάντια σε τόσες αντιξοότητες, κατάφερε να μεγαλώσει αυτόν και την αδερφή του. Η απουσία του πατέρα είναι διάχυτη σε αυτήν την ελεγεία για τη χαμένη αθωότητα. Ο ήρωας, και αυτός πατέρας πλέον, δεν θα εμφανιστεί μπροστά στην κάμερα. Θα μείνει ένας εκτός κάδρου αφηγητής, μια ακραία όσο και εύστοχη υϊοθέτηση υποκειμενικής ματιάς στο σινεμά. Εκτός κάδρου, αλλά εντός του καθρέφτη. Γιατί εκεί ανακλώνται όσες στιγμές κατοικούν στην μνήμη του και, εν τέλει, καθορίζουν όλα όσα είναι.

Η ταινία θα διακρίνει ανάμεσα στη βιωμένη ιστορία του ήρωα και την Ιστορία που πορεύεται παράλληλα. Τα επίκαιρα από τον Ισπανικό εμφύλιο, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την έκρηξη της ατομικής βόμβας και την υποδοχή των Ρώσων στρατιωτών παρουσιάζονται αποστασιοποιημένα. Δεν τέμνονται με τη ζωή του και η όποια μομφή για αυτήν την νοοτροπία από πλευράς του σκηνοθέτη, εξουδετερώνεται με ένα απλό ερώτημα του αφηγητή: «Μήπως έχουμε γίνει υπερβολικά αστοί; Και ο αστισμός μας είναι ασιατικός…». Παράλληλα με την αναδρομή στη ζωή του, τον βλέπουμε να αγωνίζεται για να συνθέσει την ταυτότητα του ρωσικού έθνους και να μπορέσει να τοποθετήσει εαυτόν κάτω από τη στέγη της. Σε μια εξόχως συμβολική σκηνή, μια καθισμένη γυναίκα για την οποία δεν μαθαίνουμε τίποτα άλλο στην πορεία του φιλμ, ζητάει από τον Ιγκνάτ, τον γιο του ήρωα, να διαβάσει το γράμμα του Πούσκιν. Πρόκειται για τον χαρακτήρα που θα ενώσει τη γεμάτη ρωγμές συνέχεια του χρόνου και θα υπενθυμίσει τους πολιτιστικούς δεσμούς που έρχονται από το παρελθόν. Άλλωστε η ίδια η ζωή είναι μια ρωγμή στη συνέχεια του θανάτου και ο «μεταφυσικός» Tarkovsky το γνωρίζει καλά και την κινηματογραφεί σαν ένα αέναο κύκλο που μας δόθηκε από τον αιώνιο Θεό.

Όσο και να διαφωνώ με αυτήν την σκέψη, δεν μπορώ παρά να στέκομαι εμβρόντητος μπροστά στην βαθιά πίστη του σκηνοθέτη που κάνει το καθετί να μοιάζει οργανικά συνδεδεμένο σε ένα Όλον. Η κάμερα καταγράφει τη συνάντηση του Πνεύματος με την Ύλη: τα φύλλα των δέντρων χορεύουν στη βροχή και το απέραντο γρασίδι υποκλίνεται στον άνεμο. Θα παρακολουθήσουμε την διαβρωτική επίδραση του χρόνου πάνω στα υλικά αντικείμενα, τα οποία και αντιπαραβάλλονται στην ανθρώπινη παρουσία: ο Tarkovsky αντιλαμβάνεται την τελευταία ως μια ύπαρξη πρωτίστως πνευματική που εξελίσσεται στο άπειρο. Ο ήρωας, υποφέροντας από μία ανίατη ασθένεια, στρέφεται στις εικόνες που έχει φυλάξει η μνήμη, λίγο πριν η ψυχή του εγκαταλείψει το κέλυφός της. Όπως και στο Ivan’s Childhood, ο θεατής δύσκολα εντοπίζει τι είναι αλήθεια και τι όνειρο, τι συμβαίνει στο παρόν και τι έρχεται από το παρελθόν. Άλλωστε, δεν έχει καμία σημασία αφού το ένα ενυπάρχει στο άλλο. Μόνο που τη χαρά μου σκιάζει η αναμονή του ξυπνήματος.

πηγή : blog : Παράλληλα βλέμματα

           http://filmgaze.blogspot.com/2010/03/zerkalo-aka-mirror-1975-andrei.html

_____________________________________________________

Ο ΑΝΤΡΕΪ ΤΑΡΚΟΦΣΚΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

«Όταν τελείωσα την πρώτη εκδοχή του "Καθρέφτη", που αρχικά είχε τον τίτλο "Μια άσπρη, κάτασπρη μέρα", συνειδητοποίησα ότι από κινηματογραφική άποψη η συλλογή δεν ήταν διόλου σαφής, ήταν απλώς μια αναπόληση, γεμάτη ελεγειακή θλίψη και νοσταλγία για τα παιδικά μου χρόνια –και δεν είχα αυτό στο μου. Ολοφάνερα κάτι έλειπε από το σενάριο, κι αυτό που έλειπε ήταν κρίσιμο. Οπότε, ακόμα κι όταν πρωτομελετούσα το σενάριο η ψυχή της ταινίας δεν είχε έρθει ακόμα να κατοικίσει το σώμα της. Συνειδητοποιούσα έντονα την ανάγκη να βρω μια λέξη-κλειδί που θα υψώσει την ταινία πάνω από το επίπεδο της λυρικής βιογραφίας. […]

Ο "Καθρέφτης" είναι μεταξύ άλλων η ιστορία του σπιτιού όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια ο αφηγητής, η ιστορία του αγροκτήματος όπου γεννήθηκε, εκεί που έζησαν οι γονείς του. Το χτίσμα αυτό, που είχε γίνει ερείπιο με τα χρόνια, ανακατασκευάστηκε, «αναστήθηκε» από φωτογραφίες κι έγινε ακριβώς όπως ήταν. […]

Ο "Καθρέφτης" δεν ήταν απόπειρα να μιλήσω για τον εαυτό μου, κάθε άλλο. Αφορούσε τα αισθήματά μου απέναντι σε αγαπητά μου πρόσωπα, τη σχέση μου μαζί τους, τον μόνιμο οίκτο μου γι’ αυτά, και τη δική μου ανεπάρκεια, το αίσθημα ότι δεν εκπλήρωσα το καθήκον μου. Τα επεισόδια που θυμάται ο αφηγητής κάποια στιγμή ακραίας κρίσης του προκαλούν μεγάλο πόνο ως το τελευταίο δευτερόλεπτο, τον γεμίζουν θλίψη και ταραχή… […]

Δυσκολεύτηκα αφάνταστα να εξηγήσω σε πολλούς ανθρώπους ότι δεν υπάρχει κρυμμένο, κρυπτογραφημένο νόημα στην ταινία, ότι δεν υπάρχει τίποτα πέρα από την επιθυμία μου να πω την αλήθεια. Συχνά οι διαβεβαιώσεις μου προκαλούσαν δυσπιστία, ακόμα και απογοήτευση. Προφανώς ορισμένοι ήθελαν περισσότερα, χρειάζονταν μυστικά σύμβολα και κρυφά νοήματα. Δεν ήταν συνηθισμένοι στην ποιητική της κινηματογραφικής εικόνας. […]

Ήθελα να διηγηθώ την ιστορία του πόνου που βασανίζει έναν άνθρωπο όταν νιώθει πως δεν μπορεί να ξεπληρώσει τους δικούς του για όσα του έχουν δώσει. Νιώθει ότι δεν τους αγάπησε αρκετά, κι αυτή η εντύπωση τον βασανίζει.[…]

Πιστεύω ότι στον "Καθρέφτη" τα επίκαιρα και οι παιγμένες σκηνές έσμιξαν τελείως φυσιολογικά, σε σημείο μάλιστα που πολλές φορές άκουσα ανθρώπους να λένε ότι τα επίκαιρα τους φάνηκαν σκόπιμες ανακατασκευές για να δίνουν εντύπωση επίκαιρων. Το ντοκιμαντερίστικο στοιχείο είχε γίνει οργανικό μέρος της ταινίας.

[…]…το μοντάζ του "Καθρέφτη" χρειάστηκε τεράστια δουλειά. Υπήρχαν γύρω στις είκοσι ή και παραπάνω εκδοχές. Δεν εννοώ απλώς αλλαγές στη σειρά ορισμένων πλάνων, αλλά μείζονες μεταβολές στην υπάρχουσα δομή, στη διαδοχή των επεισοδίων. Ορισμένες φορές η ταινία έδινε την εντύπωση ότι δεν μπορεί να μονταριστεί, που σημαίνει ότι στο γύρισμα είχαν γίνει απαράδεκτες παραλείψεις και σφάλματα. Η ταινία δεν στεκόταν στα πόδια της, δεν έπαιρνε μορφή, σωριαζόταν χάμω, εκεί που την παρακολουθούσες, δεν είχε ενότητα, αναγκαία εσωτερική σύνδεση, λογική. Και μια ωραία πρωία, όταν καταφέραμε με κόπο να μηχανευτούμε κάποια νέα, απεγνωσμένη αναδιάρθρωση, ιδού η ταινία! Το υλικό ζωντάνεψε, τα μέρη του άρχισαν να λειτουργούν πάλι σαν να τα συνέδεε η κυκλοφορία του αίματος, και την ώρα που προβαλλόταν αυτή η τελευταία απεγνωσμένη απόπειρα στην οθόνη, η ταινία γεννιόταν μπροστά στα μάτια μας.

Καιρό πολύ δεν μπορούσα ακόμα να πιστέψω στο θαύμα: η ταινία είχε σταθεί στα πόδια της. Ήταν σοβαρή απόδειξη ότι το γύρισμα είχε γίνει καλά. Προφανώς τα μέρη ενώθηκαν από μια εγγενή τάση του ίδιου του υλικού, η οποία αναπτύχθηκε στα γυρίσματα κι αν το πιστεύαμε απόλυτα πως βρίσκεται εκεί, δεν θα αμφιβάλλαμε ποτέ ότι η ταινία θα συναρμολογηθεί –ήταν μες τη φύση της. Κι έπρεπε να ολοκληρωθεί, νόμιμα και αυθόρμητα, εφόσον αναγνωρίζαμε το νόημα των πλάνων και τη ζωτική τους αρχή. Και όταν, δόξα το Θεώ, ολοκληρώθηκε, τι ανακούφιση νιώσαμε όλοι!

Ο χρόνος που διέτρεχε όλα τα πλάνα είχε βρει τα σκόρπια κομμάτια του και τα είχε συνταιριάσει.

Στον "Καθρέφτη" υπάρχουν διακόσια πλάνα –πολύ λίγα, αν σκεφτεί κανείς ότι ταινίες παρόμοιας διάρκειας έχουν συνήθως πεντακόσια, ο μικρός αριθμός οφείλεται στη μεγάλη τους διάρκεια. […] 

Ο Βλαντιμίρ Γιουσόφ ήταν οπερατέρ σε όλες μου τις ταινίες, έως και το "Σολάρις". Όταν διάβασε το σενάριο του "Καθρέφτη", αρνήθηκε να το γυρίσει. Είπε ότι του προκαλεί απέχθεια από ηθική άποψη η καθαρά αυτοβιογραφική φύση του έργου, τον ενοχλούσε και τον νευρίαζε ο υπερβολικά προσωπικός, λυρικός τόνος όλης της αφήγησης και η επιθυμία του δημιουργού να μιλήσει αποκλειστικά για τον εαυτό του (όπως ανέφερα προηγούμενος, ίδια αντίδραση είχαν και οι συνάδελφοί μου). Φυσικά ο Γιουσόφ ήταν ειλικρινής και ντόμπρος, πίστευε στ’ αλήθεια ότι δεν ήμουν και πολύ σεμνός. Ωστόσο, αφού γύρισα την ταινία με οπερατέρ τον Γκεόργκι Ρέρμπεργκ, παραδέχτηκε μπροστά μου: «Σιχαίνομαι που το λέω, Αντρέι, αλλά είναι η καλύτερή σου ταινία». Ελπίζω και η παρατήρηση να ήταν εξίσου ειλικρινής.» 

Αντρέι Ταρκόφσκι "Σμιλεύοντας το χρόνο" μετάφραση Σεραφείμ Βελέντζας. Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1987

____________________________________

Απόσπασμα συνέντευξης του Αντρέι Ταρκόφσκι στον Λοράνς Κοσέ

Στους Γάλλους ο Καθρέφτης θυμίζει τον κόσμο του Προυστ, αυτόν της μνήμης. 

Για τον Προυστ ο χρόνος είναι κάτι περισσότερο απ' το χρόνο. Για ένα Ρώσο, ολ' αυτά δεν είναι πρόβλημα. Εμείς οι Ρώσοι πρέπει να προφυλαχτούμε. Στον Προύστ επρόκειτο περισσότερο για την επέκτασή του. Υπάρχει μια πολύ δυνατή παράδοση της ρώσικης λογοτεχνίας με επίκεντρο ακριβώς τις παιδικές και εφηβικές αναμνήσεις, την προσπάθεια να κανονιστούν οι λογαριασμοί του καθενός με το παρελθόν, τον τρόπο να μεταβληθεί. 

Και ο Καθρέφτης, ήταν αυτό; Μια επανάληψη αυτού του λογοτεχνικού είδους; 

Ναι. Αυτή η ταινία εξάλλου προκάλεσε πολλές συζητήσεις ανάμεσα σε Ρώσους θεατές. Κάποια μέρα οργανώθηκε μετά από μια προβολή, μια ανοιχτή συζήτηση που, όμως, τράβηξε σε μάκρος. Μετά τα μεσάνυχτα, μια καθαρίστρια ήρθε για να καθαρίσει την αίθουσα, θέλοντας να μας διώξει. Είχε δει την ταινία νωρίτερα και δεν καταλάβαινε γιατί συζητούσαμε τόσο πολύ εξαιτίας του Καθρέφτη. Μας λέει: «Κι όμως όλα είναι πολύ απλά. Κάποιος αρρώστησε και φοβάται το θάνατο. Ξαφνικά θυμήθηκε όλο το κακό που είχε προκαλέσει στους άλλους και θέλησε να εξαγνιστεί ζητώντας συγγνώμη». Αυτή η απλή γυναίκα είχε καταλάβει τα πάντα, είχε αντιληφθεί τη μεταμέλεια της ταινίας. Οι Ρώσοι ζουν σταθερά μ' αυτόν τον παρόντα χρόνο μέσα τους. Η λογοτεχνία το κάνει αυτό και οι απλοί άνθρωποι το καταλαβαίνουν πολύ καλά. Ο Καθρέφτης, μ' αυτή την έννοια, είναι λίγο η Ιστορία των Ρώσων, η Ιστορία της μεταμέλειάς τους. Ενώ οι κριτικοί που βρίσκονταν σ' αυτή την αίθουσα, δεν είχαν καταλάβει τίποτα απ' την ταινία -κι όσο πάει, λιγότερο καταλαβαίνουν- αυτή η γυναίκα που δεν είχε καλά-καλά τελειώσει το δημοτικό μάς έλεγε με τον τρόπο της την αλήθεια, αυτή την αλήθεια που υπάρχει στην μεταμέλεια του Ρώσικου λαού. 

Πηγή: Antoine de Baecque “ΑΝΤΡΕΪ ΤΑΡΚΟΦΣΚΙ μια ξενάγηση στο έργο του”, μετάφραση: Δώρα Δημητρούλια, εκδόσεις Γκοβόστης. Αθήνα 1991)

_

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

[…] Ποιο είναι το αντικείμενο που ταλανίζει τον Ταρκόφσκι και, στο επίπεδο της μυθοπλασίας της ταινίας του, το συγγραφέα - αφηγητή; Είναι η ιστορία που έζησε –η βιωμένη Ιστορία- που δεν πρέπει να συγχέεται με την Ιστορία που τελέστηκε αλλά δε βιώθηκε, και την οποία τη βγάζει στο περιθώριο σαν άχρηστη για τα υπαρξιακά προβλήματα του ατόμου. Είναι συγκεκριμένα: Ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος, ο β’ παγκόσμιος πόλεμος, ο σταλινισμός και η Χιροσίμα. (Σημειώνουμε ενδεικτικά πως ο Ταρκόφσκι γεννήθηκε το 1932). Αυτή η θραυσματική Ιστορία λειτουργεί μόνο σαν «ενόχληση» της συνείδησης και σαν παρακώλυση της προσωπικής ευτυχίας. Κι ακριβώς αυτή η αδύνατη ευτυχία είναι τελικά το θέμα της ταινίας: Την καθιστά αδύνατη το φράγμα του πολυεδρικού καθρέφτη, της συνείδησης δηλαδή, που μένει εγκλωβισμένη και πάσχουσα, εξαιτίας ακριβώς της Ιστορίας.[…]

Βασίλης Ραφαηλίδης Βήμα 4/Δεκεμβρίου/1979 (Λεξικό ταινιών τόμος lV, εκδόσεις Αιγόκερος, Αθήνα 1982)

«Όταν ο θεατής φτάσει, καταγοητευμένος, στην τελευταία εξαίσια εικόνα της ταινίας του Ταρκόφσκι, ίσως μπορέσει να αντιλήφθη τι σημαίνει ο τίτλος, ίσως μπορέσει δηλαδή να καταλάβει ότι μέσα σ’ αυτό τον "Καθρέφτη" η πραγματικότητα δεν αποδίδεται αλλά κομματιάζεται και ότι είναι άλλος κόσμος που ανασυνθέτεται με τα συντρίμμια της. Με άλλα λόγια ο καθρέφτης για τον Ταρκόφσκι δεν είναι παρά αυτό το κομμάτιασμα που μέσα στο πραγματικό ανοίγεται σε μια αναζήτηση του φαντασιακού. Κι αυτό το φαντασιακό, μακριά απ’ το να είναι γραμμικό, εκρήγνυται, οι αναπολήσεις, η μνήμη λύνουν τη συνοχή της αφήγησης, την τεμαχίζουν, την σκορπάνε με αριστοτεχνικό τρόπο όσο και πρωτοποριακό.

Ο Αλέξης, ο ήρωας, ο σκηνοθέτης, σκύβει πάνω στο παρελθόν του, η μητέρα του και η γυναίκα του συγκλίνουν σ’ ένα μοναδικό πορτρέτο γυναίκας (έξοχα ερμηνευμένο από τη Μαργαρίτα Τερέχοβα) ο γιος του, ο Ινιάτ, ταυτίζεται κάπως παράξενα με τον ίδιο του τον εαυτό –σαν παιδί- μέσα στις αναμνήσεις του. Το παρελθόν και τα πολλαπλά επίπεδά του, διασταυρώνονται με το παρόν, ενώ ο χώρος –διαμέρισμα μέσα στη Μόσχα "η ντάτσα" σε μια ονειρεμένη εξοχή- εναλλάσσεται ανάλογα με το συνειρμό της αφήγησης. Η ίδια η ιστορία, παρούσα μέσα από το μωσαϊκό σαν σημείο αναφοράς μιας τραυματισμένης μνήμης και όχι τόσο σαν ροή που κινείται με τη λογική της ταξικής πάλης, όπως μας τόμαθε ο μαρξισμός.

Έχουμε εδώ βέβαια να κάνουμε με έργο εντελώς ποιητικό όπου επιπλέει αυτό που κατά κάποιο τρόπο λέμε "ρώσικη ψυχή", αλλά πρέπει να διευκρινίσουμε ότι όταν στην ταινία γίνεται αναφορά στον Ντοστογιέφσκι και στους "Δαιμονισμένους" ή όταν ακούμε με κάποια έμφαση τα ποιήματα του πατέρα του σκηνοθέτη, Αρσένη Ταρκόφσκι, αυτό που μας λέγεται δεν είναι τόσο το οργανωμένο "πνεύμα" του λαού ή της γης όσο μια απουσία, ένα ίχνος της σκέψης, ένα ρευστό, πλανώμενο, εύθραυστο "συναίσθημα" χωρίς σκοπιμότητα, σχεδόν μια άρνηση της ταυτότητας.

Θελημένα σ’ αυτό το σημείωμα δεν προσπαθώ μια ερμηνεία της ταινίας, ούτε θέλω να τη διηγηθώ σαν μια παραδοσιακή ιστορία: η ταινία βλέπεται όπως διαβάζεται ένα μεγάλο ποίημα. Το να μπεις μέσα δεν είναι απλό πράγμα, αλλά αφότου αφήνεσαι να σε παρασύρει χωρίς να παραιτηθείς ωστόσο από μια έντονη διανοητική δραστηριότητα, τότε οι εικόνες ασύλληπτης πλαστικότητας του Ταρκόφσκι σε κατακτάνε ολοκληρωτικά. Αυτός ο "καθρέφτης" κολλάει στο πετσί σου και η πολυεδρικότητά του φανερώνει όλα του τα μυστικά»

Μ. Δημόπουλος

__________________________________

αποσπάσματα από ανάρτηση στο koinotopia.gr

μια αγκαλιά για όλους

.

«παπα-Στρατής», ©Γεώργιος Κωνσταντινίδης, μολύβι σε χαρτί, 29,7χ42
papa Stratis Dimou by ©Georgios Konstantinidis

by ©K.K

Ο γιος του παπα-Στρατή, Μιχάλης Δήμου, απευθυνόμενος στον ζωγράφο του παραπάνω πορτρέτου λέει:
«Ο πατέρας μας δεν είναι πια κοντά μας αλλά ζει μέσα μας…Η ζωντάνια του, με όλα τα προβλήματα του, ήταν πηγή φώτισης για μας…ο μπαμπά νουρ έλεγε αγάπη..!! Αγάπη για όλους τους ανθρώπους..!!»

Ζωγράφος:
«Έτσι τον θυμόμαστε όλοι Μιχάλη. Έτσι τον θυμάμαι κι εγώ απ΄ τον πρώτο καφέ που ήπιαμε μαζί ένα μεσημέρι στην Αρίσβη. Έτσι τον θυμάμαι μέχρι και στις τελευταίες του στιγμές στον θάλαμο του νοσοκομείου, που μίλησα μαζί του στο κινητό. Η κουβέντα μας, τότε, ήταν για το πώς θα αξιοποιούσαμε με τον καλύτερο τρόπο τις δωρεές που είχαν αρχίσει να καταφθάνουν στην Αγκαλιά από τη Νορβηγία. Ούτε εκεί δεν έκανε διάλειμμα στον αγώνα του. Μου είπε τότε «θα επιστρέψω σύντομα». ΄Ετσι, να αγωνίζεται για τους άλλους και να παραμελεί τον εαυτό του, έτσι τον θυμάμαι μέχρι τις τελευταίες του στιγμές. ΄Έτσι θα τον θυμόμαστε όλοι.»

Ένα μικρό ανεπίκαιρο μα και διαχρονικό αφιέρωμα στον παπα-Στρατή

Ο παπα-Στρατής, ο Ιερωμένος από το Κεράμι της Λέσβου, υπήρξε ένας μη συνηθισμένος ιερέας, αποτέλεσε και αποτελεί ένα παράδειγμα σύγχρονου αγωνιστή για τον συνάνθρωπο! Με τις πράξεις τους δίδαξε την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη αγκαλιάζοντας χιλιάδες ανήμπορους πρόσφυγες, όταν αυτοί με κίνδυνο της ζωής τους άφηναν τις χώρες τους (Ασίας και Αφρικής) και με ορμητήριο τα παράλια της Τουρκίας, διέσχιζαν το Αιγαίο κατά εκατοντάδες καθημερινά, προκειμένου να περάσουν στην Ευρώπη, με χώρα υποδοχής την Ελλάδα και συγκεκριμένα το νησί της Λέσβου. Εκεί ο παπα-Στρατής, τους περίμενε με ανοιχτή αγκαλιά για να τους προσφέρει ότι μπορούσε ώστε να αντέξουν την αδυναμία τους. Έπασχε από μια χρόνια αναπνευστική πάθηση η οποία τον υποχρέωνε, να ζει μόνιμα συνδεδεμένος, μέσω ενός σωλήνα, με μια φιάλη οξυγόνου. Ωστόσο δεν πτοούνταν και με την φιάλη οξυγόνου και τον αναπνευστήρα, έδινε τη δική του μάχη και έτρεχε μέσα στον καύσωνα να συμπαρασταθεί στους πρόσφυγες προσφέροντάς τους ένα κατάλυμα και ένα πιάτο φαΐ για να αντέξουν στον δικό τους αγώνα.

Ο παπα-Στρατής, που είχε μια αγκαλιά για όλους τους κατατρεγμένους, έφυγε από την ζωή στα 57 του χρόνια το Σεπτέμβριο του 2015, ύστερα από μια άνιση μάχη με τον καρκίνο. Όσο ήταν στη ζωή και ειδικά τον τελευταίο χρόνο της ζωής, αλλά και μετά το θάνατό του, συντάχθηκαν πολλά αφιερώματα, από όλα τα δημοσιογραφικά και μη έντυπα, όπου, ψηφιακά, ηλεκτρονικά και ραδιοφωνικά μέσα ενημέρωσης, για τον ιερέα εκείνο, που προσέφερε ότι μπορούσε, και από το υστέρημά του ακόμα, προκειμένου άνθρωποι που χρειάζονταν φροντίδα και παρηγοριά, αυτός, χωρίς διαχωρισμούς και διακρίσεις θρησκευτικές, φυλετικές, εθνικές ή όποιες άλλες, έκανε ό,τι μπορούσε προκειμένου οι πρόσφυγες και μετανάστες, να μπορέσουν να περάσουν αξιοπρεπώς τις  δύσκολες στιγμές στο νησί. Ο παπα-Στρατής ήταν μια ανοιχτή αγκαλιά για τους κατατρεγμένους.

Εδώ παραθέτω κάποια σημεία (όχι αυτούσια)  από αφιέρωμα 1 που έκανε ο William Spindler για λογαριασμό της Ύπατης Αρμοστείας του Ο.Η.Ε. (UNHCR), στις 6 July 2015, ενάμιση μήνα περίπου, πριν αποβιώσει.

Ο παπα-Στρατής, μαζί με άλλους τοπικούς εθελοντές στην πόλη Καλλονή, βοηθά τους πρόσφυγες από το 2007, και από το 2009 μέσω της ΜΚΟ «ΑΓΚΑΛΙΑ» την οποία και ίδρυσε. Υπολογίζεται πως όλα αυτά τα χρόνια, βοήθησε περίπου δέκα χιλιάδες άτομα, συμπεριλαμβανομένων μερικών ντόπιων που ήρθαν σε δυσχερή θέση. Αλλά ποτέ πριν δεν είχε δει τόσο πολλούς πρόσφυγες να αναζητούν βοήθεια. Περισσότεροι από 26.000 πρόσφυγες έφθασαν στη Λέσβο από τον Ιανουάριο 2015 μέχρι τον Σεπτέμβριο 2015. Πολλοί αφέθηκαν στην απομακρυσμένη βόρεια ακτή και περπάτησαν 15 ώρες για να φτάσουν στο προσωρινό καταφύγιο παπα-Στρατή.

παπα-Στρατής:

«Εκατό με διακόσιοι άνθρωποι έρχονται στην Καλλονή κάθε μέρα. Οι ντόπιοι τους λένε να έρθουν σε εμάς για βοήθεια. Μπορούμε να τους προσφέρουμε τροφή, νερό, γάλα για τα μωρά, παπούτσια και ρούχα. Μπορούν να μείνουν εδώ: έχουμε κουβέρτες και στρώματα στο πάτωμα. Είναι άνθρωποι που ψάχνουν για τη ζωή, την ελπίδα και την ευκαιρία να ζήσουν μια ακόμη μέρα.»

«Έχω δει τα μικρά παιδιά με φουσκάλες στα πόδια τους και έγκυες γυναίκες που κρατούσαν τις κοιλιές τους και έκλαιγαν από τον πόνο», λέει θλιμμένος. «Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι μετανάστες, δεν επιλέγουν να έρθουν εδώ. Είναι τα παιδιά του πολέμου, που προσπαθούν να ξεφύγουν από τις σφαίρες.»

«Μια μέρα βρήκαμε ένα μωρό κοιμάται στην αγκαλιά της μητέρας του στην παραλία. Θέλαμε να του δώσουμε γάλα, αλλά δεν είχαμε μπουκάλι και δεν μπορούσε να πιει από ένα ποτήρι. Ήταν αργά τη νύχτα και έτσι ξυπνήσαμε όλα τα φαρμακεία της πόλης μέχρι που βρήκαμε μπιμπερό «αναφέρει καθώς αφηγείται ιστορίες.

Στο βιβλίο των θρησκευτικών της Δ΄ Δημοτικού στην ενότητα «Σύγχρονοι αγωνιστές για τον συνάνθρωπο, την ειρήνη και το περιβάλλον», μαζί με τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τον Γκάντι και τον Όσκαρ Ρομέρο, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στον παπά-Στρατή από τα Παράκοιλα και εφημέριο Κεραμίου, στο έργο και τη δράση του, στο καταφύγιο «Αγκαλιά» που είχε δημιουργήσει στην Καλλονή της Λέσβου, εκεί όπου είχε βοηθήσει περισσότερους από δέκα χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες αλλά και ανήμπορους συμπατριώτες του 2.

Σημειώσεις : 1.UNHCR(συνέντευξη)    2.(ΕΡΤ) 

photo by ©Georgios Konstantinidis

_

by ©K.K.-Carina

Ομηρία αγάπης

_

photo by ©Katerina Konstantinidou

Neil Gaiman

Έχεις ερωτευτεί ποτέ; Φρικτό δεν είναι; Σε κάνει τόσο ευάλωτο. Φωλιάζει στο στήθος σου και σου ανοίγει διάπλατα την καρδιά και αυτό σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να μπει μέσα σου και να σε κάνει άνω κάτω. Χτίζεις ένα σωρό άμυνες, σφυρηλατείς μια ολόκληρη πανοπλία, ώστε τίποτα να μην μπορεί να σε πληγώσει, κι ύστερα ένας ανόητος άνθρωπος, διόλου διαφορετικός από κάθε άλλο ανόητο άνθρωπο, μπαίνει τυχαία στην ανόητη ζωή σου …. Τους δίνεις ένα κομμάτι από τον εαυτό σου. Δεν το ζήτησαν. Έκαναν κάτι κουτό μια μέρα, όπως να σε φιλήσουν ή να σου χαμογελάσουν, κι από κει και πέρα η ζωή σου έπαψε να σου ανήκει πια. Η αγάπη παίρνει ομήρους. Μπαίνει μέσα σου. Σε κατατρώει και σ’ αφήνει να κλαις μες στο σκοτάδι, μια φράση τόσο απλή όπως το «ίσως θα έπρεπε να μείνουμε απλώς φίλοι» μεταμορφώνεται σε θραύσμα γυαλιού που βρίσκει το δρόμο του και τρυπάει την καρδιά σου. Πονάει. Όχι μόνο στην φαντασία. Όχι μόνο διανοητικά. Είναι ένας πόνος της ψυχής, ένας πόνος σαν πραγματικά κάτι να έχει τρυπώσει μέσα σου και να σου ξεσχίζει τα σωθικά. Μισώ την αγάπη.

_

by Carina

Να Προσέχεις το βλέμμα

Να Προσέχεις το βλέμμα

Της θύμιζε κατά τις συνεδρίες τους εκείνο το ωραίο του Νίτσε: «Μ’ αρέσει εκείνος που η ψυχή του είναι πιο βαθιά απ’ την πληγή του». Να δουλέψουμε με τις πληγές μας αλλά να μην τις γλείφουμε∙ κινδυνεύουμε να διαστρέψουμε τις ηδονές μας. Η ψυχή είναι πανίσχυρη. Μην κολλάς! Μην κολλάς ούτε στην ψυχανάλυση, προορίζεται μονάχα για τις πληγές, για την ψυχή σου θα προχωρήσεις πιο πέρα, στην πνευματική περιπέτεια. Για να σου δώσω να καταλάβεις, είναι σαν να πηγαίνεις σε έναν ορθοπεδικό γιατί έσπασες το πόδι σου. Ο ορθοπεδικός θα σου γιατρέψει το κάταγμα, δε θα σου μάθει όμως ούτε να βαδίζεις, ούτε ποιο δρόμο θα περπατήσεις, ούτε πολύ περισσότερο τον προορισμό. Η ευθύνη σου είναι αμεταβίβαστη. Αν κάτσεις εκεί να σου χαϊδεύουν, να σου κάνουν μασάζ στο σπασμένο πόδι σου, θα ατροφήσεις, θα μείνεις ακίνητη. Ο δρόμος είναι αποκλειστικά δικός σου. Πολύ δύσκολο αυτό αλλά τίποτα σαγηνευτικότερο. Ετοιμάσου να με εγκαταλείψεις πριν παραλύσεις στο ντιβάνι μου. Να μην εμπιστεύεσαι με την πρώτη τα συναισθήματά σου, ούτε αγαπώ, ούτε δεν αγαπώ να λες εύκολα. Τα ένστικτα ξέρουν θαυμάσια να προσποιούνται πως είναι συναισθήματα ή να εκλογικεύουν την παρουσία τους με δήθεν πνευματικές ιδέες. Μην νομίζεις καν ότι συμπονάς τον άλλον όσο νομίζεις. Πάρα πολλές φορές συμπονούμε από ταύτιση, όχι από ανθρωπιά. Παίρνουμε το δράμα του άλλου μέσα μας, φανταζόμαστε πως είμαστε εμείς που μας συμβαίνει και μ’ αυτή τη μετάθεση υποφέρουμε επειδή υποφέρουμε για μας. Συχνά δηλαδή η λύση για κάποιον είναι αυτολύπη. Θέλω να πω δεν είναι ο άλλος το θέμα της στενοχώριας μας, αιτία είναι η ιδέα μας ότι ίσως συμβεί αυτό σε μας και προληπτικά το ζούμε. Πάλι ο εγωκεντρισμός κάνει παιχνίδι, πολύ δύσκολα συμπάσχουμε με τα παθήματα του όντως άλλου, πάρα πολύ δύσκολα τον καταλαβαίνουμε. Πώς να σου το πω; Δε γίνομαι εγώ εσύ, κάνω εσένα εγώ…Εκείνο που έλεγαν οι αρχαίοι, πως «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος», στην πραγματικότητα των συναισθημάτων, εγώ σου λέω πως μέτρον πάντων: Εγώ. Ο πλησίον είναι τρομερά απόμακρη γη. Για να μη σου πω ανύπαρκτη…Η ουτοπία του άλλου! Μακάρι, και πιθανόν να υπερβάλλω.

Άλλο μετουσιώνω ένα πάθος μου, άλλο το εκλογικεύω. Η μετουσίωση είναι αγώνας και κάποτε υπέρβαση, η εκλογίκευση είνα πρόφαση εν αμαρτίαις. Μην κρίνεις από τις πράξεις αυτές καθαυτές, δεν εξηγούν πάντα την ουσία τους. Να γυρεύεις την κρυμμένη πρόθεση, εκεί υπάρχει η εντιμότητα, η καθαρότητα ή όχι της καρδιάς. Ένας υπέρμετρα εγωιστής μπορεί να διαλέξει για επίδειξη το ρόλο αγίου. Να ζει με σκληρή άσκηση, να κινείται με εντυπωσιακή ευσέβεια, να μοιράζει περιουσίες στην ελεημοσύνη. Όμως σκοπός του δεν είναι η συμπόνοια, είναι η προβολή, η επίδειξη, ένας αυτοθαυμασμός∙ ένας θρίαμβος στον δικό του κύκλο.

Να προσέχεις. Να προσέχεις το βλέμμα περισσότερο απ’ τα λόγια.

Μ. Βαμβουνάκη, Κυριακή απόγευμα στη Βιέννη (Εκδ. Ψυχογιός) – απόσπασμα

*

πηγή

 

Ο πρωθυπουργός προτείνει αλλαγή πολιτεύματος;

Κτίριο διοίκησης του ΑΠΘ

---

---

14 Ιουλίου 2016

Παραθέτω άρθρο σχετικά με τη συνέντευξη(από 19:47΄ έως 23:02) που παραχώρησε στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ ο πρωθυπουργός της χώρας Α.Τσίπρας, και στο οποίο άρθρο, επισημαίνεται η συνειδητοποίηση του πρωθυπουργού ότι πλέον είναι "ώριμη σκέψη" η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας απευθείας από το λαό, και προτείνει και την "συμουλευτικού τύπου" διεξαγωγή δημοψηφίσματος προκειμένου ο λαός να εκφράσει τη βούλησή του για τον τρόπο ανάδειξης Προέδρου Δημοκρατίας.

Το θέμα δεν είναι όμως τόσο απλό και δεν πρόκειται ούτε για μια αυθόρμητη ούτε και για ώριμη σκέψη και πρόταση του πρωθυπουργού για την αλλαγή στον τρόπο ανάδειξης του ΠτΔ. Δεν είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς ότι πρόκειται για πολιτική σκέψη που συνδέεται άμεσα με ειλημμένη απόφαση σχετικά με το πολιτειακό καθεστώς, το οποίο σαφέστατα, συνδέεται με τον επενδυτικό πυρετό που έχει πιάσει την κυβέρνηση προκειμένου να εξυπηρετηθούν/διευκολυνθούν τα πολυεθνικά συμφέροντα. Στο άμεσο μέλλον θα δούμε εάν είναι βάσιμη αυτή η σκέψη.

Για όσους γνωρίζουν λίγο από σύνταγμα αυτό που είπε ο κ.Τσίπρας είναι ωρολογιακή βόμβα η οποία σκοπό έχει να σκάσει στα χέρια του λαού.

Από το άρθρο 110 παρ. 1 "Οι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος, ως Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, καθώς και από τις διατάξεις των άρθρων 2 παράγραφος 1, 4 παράγραφος 1, 4 και 7, 5 παράγραφος 1και 3, 13 παράγραφος 1 και 26." προκύπτει ότι η μορφή του πολιτεύματος ανήκει στο σκληρό πυρήνα του ελληνικού Συντάγματος και δεν επιδέχεται μεταβολής, αναθεώρησης ή οποιασδήποτε μορφής διαπραγμάτευση ούτε (φυσικά) ακόμη και αν τεθεί η προτεινόμενη μεταβολή στην κρίση του ελληνικού λαού, δηλαδή με δημοψήφισμα (όπως πρότεινε). Μέσα στον Μάϊο ήταν που ακούσαμε και από την κα.Γεροβασίλη να προτείνει την διεξαγωγή (συμβουλευτικού) δημοψηφίσματος για αναθεώρηση του Συντάγματος, κάτι που επανέλαβε και ο κ.Τσίπρας στην συνέντευξή του. Μια πρόταση που την πήρε πίσω καθώς άκουσε τα σχολιανά της και το απαράδεκτο του λόγου της επισημάνθηκε από συνταγματολόγους, πολιτικούς και πολίτες. Ακόμη όμως, κι σε ένα υποθετικό σενάριο να επιτρεπόταν η αλλαγή πολιτεύματος με αναθεώρηση, τότε δεν είναι δυνατόν να γινόταν με δημοψήφισμα καθώς θα προσέκρουε στο χαρακτηρισμό της μορφής του πολιτεύματος ως "Κοινοβουλευτική" Δημοκρατία, που σημαίνει ότι νομοθετική (αναθεωρητική) λειτουργία έχει μόνο το κοινοβούλιο και όχι ο λαός. Επίσης, καθώς αφορά στο είδος και τη μορφή του πολιτεύματος που είναι σκληρός πυρήνας του ελληνικού συντάγματος, στην παραπάνω περίπτωση, η βουλή δεν θα ασκούσε μόνο νομοθετικό και συνταγματικό ρόλο αλλά θα γινόταν συντακτική εξουσία κάτι που γίνεται μόνο όταν συντάσσεται για πρώτη φορά σύνταγμα ή μετά από κατάλυση του Συντάγματος (συνήθως με βίαιο τρόπο).

Με λίγες αράδες θα έλεγα ότι ο Πρωθυπουργός κ.Τσίπρας, με ώριμη σκέψη, ουσιαστικά, πρότεινε την κατάλυση του πολιτεύματος καθώς πρότεινε την αλλαγή του πολιτεύματος, δηλαδή το "Προευδρευόμενη" να γίνει "Προεδρική", αφού, βάσει της "ώριμης" σκέψης του, ο ΠτΔ δεν θα εκλέγεται από το κοινοβούλιο αλλά από το λαό και επιπρόσθετα, όπως είπε, κρίνει ότι είναι ώριμο να συμπεριλάβουν στη σκέψη τους και το ενδεχόμενο της ενίσχυσης του ρόλου και την διεύρυνση και αύξηση των αρμοδιοτήτων του ΠτΔ, δηλαδή μιλάει για διαρχία.

Εάν δεν σφάλω σ΄ αυτές τις πρώτες σκέψεις μου, νομίζω ότι οι αρμόδιοι και οι ειδικοί πρέπει να ενημερώσουν το λαό εάν αυτό που πρότεινε ο πρωθυπουργός είναι δημοκρατικό, εάν συνάδει με το πνεύμα και το γράμμα του Συντάγματος. Εάν, αυτή η θέση του πρωθυπουργού, αντιμετωπισθεί χωρίς την δέουσα σοβαρότητα τότε μιλάμε για απόλυτη διάλυση, για κατάλυση του πολιτεύματος και Συνταγματική εκτροπή.

Προς το παρόν αναμένω ανακοινώσεις των αρμόδιων υπουργών ή και του πρωθυπουργού σε νέα του συνέντευξη, προκειμένου να γίνει πιο συγκεκριμένος και σαφής με το τι θα αναθεωρηθεί ακριβώς, ποιες αρμοδιότητες σκέφτεται "ώριμα" να αναλάβει ο ΠτΔ στον αναβαθμισμένο ρόλο του και όλα αυτά και με το με ποιον τρόπο και ακολουθώντας ποιες διαδικασίες...

Κείμενο ©Carina- K.K.

---

Εδώ όλη η συνέντευξη του Πρωθυπουργού κ.Τσίιπρα στον κ.Παπαχελά για τον ΣΚΑΙ

---

 25 Ιουλίου 2016

Σήμερα, παραθέτω την πρώτη, μετά τις δηλώσεις του πρωθυπουργού στις 14/7/2016,  δημόσια δήλωση συνταγματολόγου που έγινε στις 19/7/2016, και ο οποίος αποφαίνεται σχετικά με την συνταγματικότητα και νομιμότητα της απόφασης του πρωθυπουργού στα πλαίσια της συνταγματικής αναθεώρησης να προχωρήσει και σε εκλογή του ΠτΔ απ' ευθείας από το λαό.

Ο κορυφαίος Έλληνας καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου, πρώην υπουργός Αντώνης Μανιτάκης, σε συνέντευξή του στην εκπομπή "Αντιθέσεις" της ΚΡΗΤΗ TV, χαρακτήρισε τη συζήτηση και τη διαδικασία αλλαγής του εκλογικού νόμου ως πολιτικό βολονταρισμό της Κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα.

Συνταγματική εκτροπή

Ο συνταγματολόγος Αντώνης Μανιτάκης σχετικά με το ζήτημα της αναθεώρησης του Συντάγματος δήλωσε:

Η απομαγνητοφώνηση έγινε από την Carina-K.K.
Το επίμαχο απόσπασμα ξεκινά από 4:49'- τέλος
 

[...] Γιώργος Σαχίνης(δημοσιογράφος): Πείτε μου και για την αναθεώρηση.

Αντώνης Μανιτάκης(Κοσμήτωρ Σχολής Νομικών και κοινωνικών επιστημών Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου):
Κοιτάξτε. Εκείνο που είναι χαρακτηριστικό, για το οποίο πρέπει να είναι περήφανη η Ελλάδα, είναι ότι περνάμε μια πρωτοφανή κρίση, έχει καταρρεύσει το πολιτικό μας σύστημα και όλα τα άλλα που τα ζούμε, υπάρχει θέμα επιβίωσης και ύπαρξης της χώρας. Έχετε παρατηρήσει ότι η συνταγματική νομιμότητα, η δημοκρατική, διατηρήθηκε όλα αυτά τα χρόνια αλώβιτη; Έχετε παρατηρήσει ότι έγιναν εκλογές και είχαμε εκτόνωση της πολιτικής κατάστασης και ότι έδειξε το Σύνταγμά μας και το πολίτευμά μας μια ευελιξία πρωτοφανή; Άντεξε! Άντεξε. Και αντέχει ακόμη. Αντί λοιπόν να χαιρόμαστε για το πολίτευμά μας, όχι για το πολιτικό σύστημα (γιατί άλλο πολίτευμα και άλλο πολιτικό σύστημα), θέλουμε αυτή τη στιγμή να το τροποποιήσουμε. Για να κάνουμε τι; Να εκλέξουμε Πρόεδρο με άμεσες εκλογές.
Νά χουμε άλλη μια εκλογική αναμέτρηση και να το ισχυρίζονται αυτοί που λένε ότι θέλουνε να καθορίσουνε υποχρεωτική τη διάρκεια της θητείας της Βουλής στα τέσσερα χρόνια χωρίς πρόωρες εκλογές; Μα γιατί να μην έχουμε πρόωρες εκλογές; Όταν χάρη στις πρόωρες εκλογές είχαμε και εναλλαγή, ομαλή εν πάση περιπτώσει και τη δυνατότητα να έχουμε κυβερνήσεις νομιμοποιημένες και να χει λαϊκή εντολή;
Θά χουμε έναν διχασμό ακόμα. Και σας λέω το εξής:θα κάνουμε εκλογική αναμέτρηση για να βγάλουμε Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αυτός θα βγει χωρίς πολιτικό πρόγραμμα; Χωρίς αντίπαλο πολιτικό; Θά χουμε λοιπόν, επιλογή ενός ΠτΔ, που θα έχει πολιτικές απόψεις και θα έχει άποψη για να το κυβερνάει και θα χουμε μετά πρωθυπουργό που θα χει εκλεγεί από εκλογές πρόσφατες, τη μαλακή εντολή να εφαρμόσει ένα άλλο εκλογικό σύστημα; Στην πολιτική σχιζοφρένεια οδηγούμε τον ελληνικό λαό; Αυτό είναι το πρόβλήμα; Δεν μπορώ να καταλάβω ποιος πρότεινε αυτή την ιδέα αυτή τη στιγμή στον πρωθυπουργό της χώρας. Και να πω κι ένα παράπονο...

Γ.Σ.: Λέτε δηλαδή, de facto διαρχία θα χουμε στην πολιτική ζωή της χώρας. De facto, διαρχία θα χουμε στην πολιτική ζωή της χώρας. Αυτό μου λέτε ουσιαστικά. 

Α.Μ.: Διχασμό θα χουμε. Θα χουμε μια δυαρχία, η οποία θα χει, θα χουμε δυο πολιτικούς ηγέτες, πολιτική ηγεσία που χουνε λαϊκή νομιμοποίηση.

Γ.Σ.: Άλλο να αλλάζαμε όμως το πολίτευμα ε; Θα ταν άλλη κουβέντα να γινόμασταν σ' αυτό το σύστημα....

Α.Μ.: Εγώ πιστεύω ότι αυτό είναι και αντισυνταγματικό. Να το πω κι αυτό. Θα την πω την γνώμη μου. Το είπατε όταν ξεκινήσαμε. Το Σύνταγμά μας λέει Προεδρευόμενη Δημοκρατία. Δεν λέει Προεδρική Δημοκρατία. Εάν αναγνωρίσουμε στον Πρόεδρο μαζί με την λαϊκή νομιμοποίηση που θα έχει, που θα εκλέγεται και κυβερνητικές εξουσίες, δεν θα χουμε απλώς σύγκρουση με τον πρωθυπουργό και θα χουμε δυαρχία (ό,τι χειρότερο δηλαδή για την χώρα), αλλά θα χουμε αλλάξει και το πολίτευμα. Το κοινοβουλευτικό πολίτευμα λέει ότι ο πρωθυπουργός στηρίζεται στην εμπιστοσύνη της Βουλής. Είναι πολιτικά υπεύθυνος μόνο ενώπιον της Βουλής. Όχι ενώπιον του Βασιλιά, όχι ενώπιον του ΠτΔ. Εάν, λοιπόν, καθορίσει αυτός την κυβερνητική πολιτική της χώρας, θα μπει ο ΠτΔ και θα του πει διαφωνώ με την εξωτερική πολιτική, με την οικονομική πολιτική με το προσφυγικό; Και τί θα κάνουμε; Θα ξανακάνουμε εκλογές; Για Πρόεδρο ή για Πρωθυπουργό; Δηλαδή είναι εντελώς σχιζοφρενικό αυτό το πράγμα και το καταλαβαίνουμε. Και επαναλαμβάνω, εγώ θα υποστηρίξω, με όλη τη γνώση που έχω, ότι εφόσον η άμεση εκλογή θα καθιερωθεί(που δεν πιστεύω ότι θα καθιερωθεί) γιατί ξέρω ότι υπάρχουν πάρα πολλές αντιρρήσεις, αλλάξει το κοινοβουλευτικό μας σύστημα αποτελεί κατάλυση του πολιτεύματος. 

Γ.Σ.: ΚΑΤΑΛΥΣΗ του πολιτεύματος  

Α.Μ.: Βεβαίως. Ξέρω τι λέω. Είναι κατάλυση μιας θεμελιώδους αρχής του πολιτεύματός μας που είναι ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ. Δύο αιώνες έχουμε κοινοβουλευτικό σύστημα. Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να το αλλάξουμε. Το κοινοβουλευτικό σύστημα μας έφταιξε; "

Το σχετικό βίντεο εδώ

η ποίηση στους δυστυχείς

photo by©Katerina Konstantinidou

Αντιστεκόμενοι ποιητικά, απέναντι στο γοερό μα πνιχτό κλάμα του βρέφους που ζητά μια σταγόνα ζωής από το στήθος της μάνας του, μα το στόμα φραγμένο απ΄τα χέρια του επερχόμενου πολέμου, αναζητούμε το βλέμμα που πεινασμένα θα κοιτά, και για δυο λεπτά θα ξεχνά το φλύαρο στομάχι και θα ζητά να τραφεί ποιητικά, με θρέψη που θα δυναμώνει τις αντοχές και θα περιορίζει της παρηγοριές. Κι εσύ λες, μη μιλάτε για ποίηση στους δυστυχείς, όταν δεν έχουνε να φάνε. Μην απαγγέλετε στο σπίτι τους, καθώς φτιαχμένο από άχυρο και λάσπη είναι ευάλωτο στους ανέμους. Μην απλώνετε τα δίχτυα του λόγου σας όταν τα αυτιά του εκτοπισμένου είναι κλειστά στις ιαχές της τέχνης.

Μα κι εμείς μια μάχη δίνουμε. Μιλούμε και αντιστεκόμαστε στον πόλεμο. Αυτός είναι ο πρωτογονισμός του ανθρώπου, ο θάνατος ψυχής και σώματος. Αντιστεκόμαστε, λοιπόν, στον πρωτογονισμό ορθώνοντας το ανάστημα του λόγου, αυτού του αντιποιητικού, της ομίχλης του νου, του βάλτου της ενοχής και της παραπέουσας αυγής. 

Έσπασαν τα φράγματα

έγινε ο κόσμος όλος

θάλασσα

γίναμε θάλασσα

μόνο που δεν έμεινε στεριά

λίγη άμμος

να χτίσω τους πύργους μου

Έτσι, με μάτια κλειστά

ζωγραφίζω τους δικούς μου ουρανούς

Κείμενο ©Carina- K.K.

__

 

Η ελευθερία ως ασυνέπεια

Φωτογραφία ©Katerina Konstantinidou, Ιούνιος 2016

Κι εσύ μιλάς για ελευθερία. Θέλεις να είσαι ένας ελεύθερος άνθρωπος. Οk. Αν λοιπόν θέλεις να είσαι ένας ελεύθερος άνθρωπος δοκίμασε να είσαι ασυνεπής. Να μη δεσμεύεσαι από καμιά συνέπεια. Να τις παρακάμπτεις χωρίς ενδοιασμούς.

Δεν έχεις παρά να είσαι ασυνεπής με τους φίλους, τους συναδέλφους, τους συνεργάτες, τους συντρόφους, τα παιδιά, τα πουλιά, τις ιδέες, την ψυχή σου, να μην αγαπάς, να μην υπερασπίζεσσαι το δίκαιο, τις ανθρώπινες αξίες, να μην έχεις πίστη, θάρρος,  γενναιότητα, γενναιοδωρία.

Δεν έχεις παρά να λες την αλήθεια συμπτωματικά. Να μη πιστεύεις σε κανένα Θεό και ούτε καν στον εαυτό σου. Θα είναι μια επί ίσοις όροις ισορροπία.  Να μην πιστεύει κανένας σε εσένα. Όσοι το τολμήσουν να τους απογοητεύεις. Να δίνει υποσχέσεις που να μην τηρείς, και να τις τηρείς μόνον όταν οι άλλοι πιστεύουν ότι δεν θα τις τηρήσεις. Να αποικοδομείς για να καταρρίψεις βεβαιότητες και να οικοδομείς «πύργους στην άμμο». Να γκρεμίζεις γέφυρες και δεσμούς. Δεν έχεις παρά να παίρνεις και να μη δίνεις. Να μην υπάρχει δεύτερη φορά. Να μην υπάρχει επανάληψη.

Στην ελευθερία που σου δίνει η ασυνέπειά σου είναι να ορίζεις συνάντηση και να καθυστερείς ή να μη πηγαίνεις ποτέ. Να μη σε περιμένει και να μη περιμένεις κανένα. Να στέκεσαι μόνος σε κάθε αναμονή, στη στάση ενός λεωφορείου, στα γκισέ των θεάτρων, των συναυλιών, στην ουρά στις δημόσιες υπηρεσίες. Να μην δίνεις ελπίδες και να μην ελπίζεις, να μην προσδοκάς τίποτα. Κάθε ξημέρωμα να μην κοιτάς ποτέ την ανατολή. Να κοιτάς την δύση σαν πρώτη και τελευταία φορά. Να μην αγκαλιάζεις και να μη σε αγκαλιάζουν. Να μην παραχωρείς και να μην επιθυμείς να σου παραχωρήσουν. Να βλέπεις μάτια υγρά και να μην συγκινείσαι. Να μη γίνεσαι γελοτοποιός για να απαλύνεις την θλίψη του άλλου. Να βλέπεις την φτώχια του κόσμου κι εσύ να σκέφτεσαι πώς να βγάλεις κι άλλα. Να μην αρκείσαι ο κόσμος να περιστρέφεται γύρω από σένα αλλά και με σένα. Να είσαι αυτό που δεν θέλεις να είσαι και να μην είσαι αυτό που οι άλλοι θέλουν να είσαι.

Δεν έχεις παρά σε ό,τι είσαι να κάνεις το παν να μην είσαι. Έτσι στο τέλος να (μην) είσαι…

Αλλιώς, μπορείς ελεύθερα να παραδεχτείς ότι είσαι ελεύθερος όταν παραδεχτείς ότι δεν μπορείς να είσαι ελεύθερος.

_

Προβληματισμοί
Κείμενο ©Carina- K.K.

Βλέμμα(γ..:regard – α: gaze)

Οι πρώτες παρατηρήσεις του Lacan σχετικά με το βλέμμα εμφανίζονται κατά τον πρώτο χρόνο του σεμιναρίου του (Lacan, 1953-4), με αναφορά στη φαινομενολογική ανάλυση «του βλέμματος» από τον Jean –Paul Sartre (το γεγονός ότι στις αγγλικές μεταφράσεις του Sartre  και του Lacan χρησιμοποιούνται διαφορετικοί όροι συσκοτίζει το γεγονός ότι και οι δύο χρησιμοποιούν τον ίδιο όρο στα γαλλικά –le regard ). Για τον Sartre, το βλέμμα είναι εκείνο που επιτρέπει στο υποκείμενο να αναγνωρίσει ότι και Άλλος είναι υποκείμενο : « η θεμελιακή μου σύνδεση με τον Άλλο-ως-υποκείμενο πρέπει να είναι σε θέση να συσχετισθεί με την μόνιμη δυνατότητά μου να γίνομαι ορατός από τον Άλλον» (Sartre, 1943: 256- η μέμφαση από το πρωτότυπο). Όταν ξαφνιάζεται από το βλέμμα του Άλλου, το υποκείμενο αισθάνεται ντροπή (Sartre,1943:261). Σε αυτή τη φάση ο Lacan δεν αναπτύσσει τη δική του έννοια του βλέμματος,και μοιάζει να συμφωνεί γενικά με τις απόψεις του Sartre πάνω στο θέμα αυτό (Σ1,215). Βρίσκει ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα την άποψη του Sartre ότι το βλέμμα δεν αφορά κατ’ ανάγκη το όργανο της όρασης:

Εκείνο φυσικά που τις περισσότερες φορές φανερώνει ένα βλέμμα είναι η σύγκλιση δύο οφθαλμικών βολβών στην κατεύθυνσή μου. Το βλέμμα όμως εμφανίζεται το ίδιο καλά και όταν υπάρχει ένα θρόισμα των κλαδιών, ή ο ήχος ενός βήματος ακολουθούμενος από σιωπή, ή το ελαφρύ άνοιγμα ενός πατζουριού, ή η ανάλαφρη κίνηση μιας κουρτίνας.(Sartre, 1943:257)

Μόνο το 1964, με την ανάπτυξη της έννοιας του OBJET PETIT A ως αιτίου της επιθυμίας, αρθρώνει ο Lacan την δική του θεωρία για το βλέμμα, μια θωρία που διαφέρει αισθητά από εκείνην του Sartre (Lacan, 1964a). Ενώ ο Sartre δεν διαχώριζε το βλέμμα από την πράξη του κοιτάγματος, ο Lacan τώρα τα ξεχωρίζει : το βλέμμα καθίσταται αντικείμενο της πράξης του κοιτάγματος, ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, αντικείμενο της σκοπικής ορμής. Το βλέμμα επομένως, για τον Lacan, δεν εντοπίζεται στην πλευρά του υποκειμένου: πρόκειται για το βλέμμα του Άλλου. Και ενώ ο Sartre είχε συλλάβει μια ουσιώδη αμοιβαιότητα ανάμεσα στο να βλέπει κανείς τον Άλλον και να βλέπεται-από-αυτόν, ο Lacan συλλαμβάνει την αντινομική σχέση μεταξύ  βλέμματος και ματιού : το μάτι που βλέπει είναι εκείνο του υποκειμένου, ενώ το βλέμμα βρίσκεται από την πλευρά του αντικειμένου, και δεν υπάρχει σύμπτωση ανάμεσα στα δύο, από τη στιγμή που  «Δεν με κοιτάς ποτέ από τον τόπο στον οποίο σε βλέπω» (Σ11,103). Όταν το υποκείμενο κοιτάζει ένα αντικείμενο, το αντικείμενο ήδη ανταποδίδει το βλέμμα πίσω στο υποκείμενο, αλλά από ένα σημείο στο οποίο το υποκείμενο δεν μπορεί να το δει. Ο διαχωρισμός αυτός ανάμεσα στο μάτι και βλέμμα δεν είναι παρά ο ίδιος ο υποκειμενικός διχασμός, όπως εκφράζεται στο πεδίο της όρασης.

Η έννοια του βλέμματος υιοθετήθηκε από την ψυχαναλυτική κριτική του κινηματογράφου κατά τη δεκαετία του 1970 (βλ. σχετικά Metz, 1975) ιδίως δε από φεμινίστριες κριτικούς (βλ.Mulvey, 1975-Rose,1968). Εντούτοις, πολλοί σχολιαστές συγχώνευσαν τη λακανική έννοια του βλέμματος με την ιδέα του βλέμματος όπως αναπτύσσεται από τον Sartre, αλλά και με άλλες ιδέες πάνω στο ζήτημα της όρασης, όπως οι θέσεις του Foucault για τον πανοπτικισμό. Επομένως μεγάλο μέρος της λεγόμενης «λακανικής θεωρίας του κινηματογράφου» έχει πέσει θύμα εννοιολογικής σύγχυσης(βλ. Joan Cpjec,1989). Bλ. επίσης Jay (1993).

πηγή : 

απόσπασμα από το "Εισαγωγικό Λεξικό της Λακανικής Ψυχανάλυσης " 
του Dylan Evans 
σε μετάφραση Γιάννη Σταυρακάκη

__

επιμέλεια Carina

Φωτογραφία: ©Κωνσταντινίδου Κατερίνα

αποδήμηση

*

 

*

Αποδημητικά πουλιά οι έρωτές μας

μια ραψωδία στα φτερά τους,

που σ’ εποχές και τόπους περιφέρουν,

ζουν και χάνονται πάνω στο πέταγμά τους.


Ακρέμονες χειμώνες η επιστροφή,

νοσταλγούν το άρωμα μιας συντελεσμένης άνοιξης.


Χελιδόνι στον κήπο ο έρωτας

με εύθραυστα φτερά,

κάθε του πέταγμα είναι

μιας στιγμής αναρώτηση,

το κάλεσμα μιας ολονύχτιας αναστάτωσης,

μια πορεία χωρίς προσανατολισμό.



Αυτά τα αδύναμα φτερά

τολμούν να πετούν.


Τόλμη θέλει ο έρωτας.

Αλλιώς,

μετρημένο το πέταγμα και τόπος του η γη.


 

Αποδήμηση εις έρωτα λοιπόν

 
*

©Κ.Κ.
5o βραβείο στον διαγωνισμό ποίησης Λέσβου

Ισορροπώντας

*

Anna Bodnar - Face Off

Ξεμάκραινες με βήμα αποφασιστικό  
χωρίς ούτε μια στιγμή να κοντοσταθείς

Κι όσο εσύ χανόσουν απ’ την σκηνή του δικού μου θεάτρου  
εγώ πάλευα να ισορροπίσω στο χαλαρό σκοινί της ευτυχίας μου

να βολέψω τα πόδια μου στα στενά παπούτσια που μου χάρισες  
που μέχρι τότε μια οδό γνώριζαν

τα δάκρυα έγιναν βελονιές στη φούστα μου,  
περίτεχνα μπαλώματα κεντούν

φράζουν τον τόπο που πλέον είναι ανοιχτός, 
ανίσχυρος στους παγετώνες

κι εγώ, στην πύλη του, 
ως οικοδέσποινα τους καλωσορίζω

κάθε σου βήμα ένα ματσάκι από νότες  
αφημένες τυχαία στις χορδές πενταγράμμου  
φάλτσο τραγούδι γεννούν,  
συντροφιά στη σκιά που άφηνες πίσω

κι έτσι, στης μουσικής τα άδυτα αφημένη,  
καθισμένη στα σκαλοπάτια της πόρτας που έκλεισες φεύγοντας

ανόητα αναμένω

η σκιά σου να χαθεί  

με την επιστροφή σου.

Κείμενο Carina- ©K.K

Πηγή:ίχνος (δια)γραφής

*